ตอบคุ ณ NITI - Ahar ขั้นตอนการปลูกและดูแลรักษา 1. การเตรียมดินและระยะปลูก พื้นที่ควรเป็นที่ราบสูง น้ำไม่ท่วมขัง ดินร่วนปนทรายที่มีความอุดมสมบูรณ์ระยะปลูก: หากปลูกเพื่อกินผลสด นิยมใช้ระยะ 0.75 × 2.0 เมตร หรือระยะห่างระหว่างต้นประมาณ 2 เมตร 2. วิธีการขยายพันธุ์นิยมใช้วิธี การปักชำกิ่ง โดยตัดท่อนพันธุ์ความยาวประมาณ 20 เซนติเมตร (มีตาหม่อน 4-5 ตา) ตัดโคนเฉียง 45 องศา ปักชำในถุงเพาะชำหรือแปลงที่เตรียมไว้ประมาณ 1-2 เดือนก่อนย้ายลงแปลงปลูก 3. การให้น้ำและปุ๋ยการให้น้ำ หม่อนชอบความชื้นแต่ไม่ชอบน้ำขังแฉะ ควรรดน้ำสม่ำเสมอ โดยเฉพาะในช่วงที่กำลังติดผลการให้ปุ๋ย: ใส่ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักปีละ 2 ครั้ง (ช่วงต้นฤดูฝนและปลายฤดูฝน) เพื่อบำรุงต้น การบังคับให้หม่อนติดผล (มัลเบอร์รี่) หากต้องการให้ต้นหม่อนติดผลดก นอกฤดูหรือต่อเนื่องทั้งปี สามารถทำได้โดยวิธีการตัดแต่งกิ่งและโน้มกิ่ง ดังนี้ตัดแต่งกิ่งให้ต้นมีความสูงประมาณ 70-100 เซนติเมตร รูดใบออกให้หมดปล่อยให้ต้นแตกกิ่งใหม่และดูแลบำรุงต่อประมาณ 6 เดือน จนกิ่งมีความยาวประมาณ 1.50 เมตรลิดใบและตัดยอดทิ้งประมาณ 30 เซนติเมตร จากนั้นโน้มกิ่งเข้าหากันหรือผูกเป็นกระโจม ต้นจะเริ่มออกดอกภายใน 2 สัปดาห์ และเก็บเกี่ยวผลได้หลังออกดอก 60 วัน การเก็บเกี่ยวผลหม่อน (มัลเบอร์รี่) - ระยะเวลาเก็บเกี่ยว: หม่อนจะเริ่มให้ผลผลิตเมื่ออายุประมาณ 2 ปีขึ้นไป สามารถให้ผลผลิตได้ปีละ 2 ครั้ง (ในฤดูช่วงเดือนมี.ค. - เม.ย. หรือเก็บนอกฤดูได้) - ช่วงเวลาที่เหมาะสม: ควรเก็บเกี่ยวในช่วงเช้าตรู่ (อากาศยังเย็นอยู่) จะช่วยให้ผลไม้ไม่ช้ำและเก็บรักษาได้นานขึ้น - วิธีการเก็บ: สังเกตสีของผล หากต้องการรสหวานอมเปรี้ยวหรือทำแยม ให้เก็บผลสีแดงอมม่วง แต่ถ้าต้องการรสหวานจัดเต็มให้เลือกเก็บผลสีม่วงเข้มเกือบดำ ใช้วิธีเด็ดทีละช่อหรือรูดเบาๆ ใส่ตะกร้าที่มีใบตองหรือผ้ารองก้นเพื่อไม่ให้ผลหม่อนช้ำ - การเก็บรักษา: ผลหม่อนสุกเน่าเสียได้ง่าย ควรเก็บไว้ในตู้เย็น (อุณหภูมิ 2-4° C) สามารถเก็บไว้ได้นานประมาณ 3-7 วัน ขั้นตอนการตอนกิ่งหม่อน 1. เตรียมตุ้มตอน: นำขุยมะพร้าวแช่น้ำบีบหมาด ใส่ถุงพลาสติกใสขนาดประมาณ 2 × 4 นิ้ว มัดปากให้แน่น 2. เลือกกิ่ง: เลือกกิ่งที่มีอายุมากกว่า 6 เดือนขึ้นไป เป็นกิ่งกึ่งแก่กึ่งอ่อน ไม่มีโรค ริดใบออกบริเวณที่จะตอน 3. ควั่นกิ่ง: ควั่นเปลือกกิ่งเป็นวงแหวนยาวประมาณ 1 นิ้ว แล้วใช้สันมีดขูดเยื่อเมือกลื่นๆ ออก เพื่อตัดท่ออาหารและกระตุ้นการออกราก 4. หุ้มตุ้มตอน: ผ่าตุ้มขุยมะพร้าวตามยาว นำไปหุ้มทับรอยแผลที่ควั่นไว้ แล้วมัดเชือกให้แน่นทั้งด้านบนและด้านล่าง การดูแลและการตัดชำลงถุง 1. ระยะเวลารากงอก: ทิ้งไว้ประมาณ 25-30 วัน จะเริ่มเห็นรากงอกสีขาว 2. การตัดกิ่ง: เมื่อรากเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลหรือแก่เต็มที่ ให้ตัดกิ่งตอนออกจากต้นแม่ 3. การพักฟื้น: แกะถุงพลาสติกหุ้มตุ้มออก (ระวังอย่าให้ดินแตก) นำไปชำในถุงเพาะชำที่มีดินร่วนผสมแกลบดำ รดน้ำให้ชุ่ม เก็บไว้ในที่ร่มรำไรประมาณ 1-2 สัปดาห์ ก่อนนำไปปลูกลงดิน