ถาม-ตอบ
อนุกรมวิธานพืช
ถามเมื่อ 29 มิถุนายน 2569
ต้นนี้คือต้นอะไร หน้าฝนออกดอกเยอะเลยค่ะ ดอกคล้ายต้องติ่งแต่เล็กกว่า ต้นขึ้นเรียบไปกับพื้น ถ้าจะนำมาปลูกเป็นไม้คลุมดินได้หรือไม่ เป็นวัชพืชมั้ยคะ

ต้อยติ่งเลื้อยเป็นไม้ล้มลุกขนาดเล็ก ลำต้นมีขนสาก ใบออกเป็นคู่ตรงข้าม ดอกสีม่วงรูปกรวย ปลายดอกแยกเป็น 5 กลีบ พบได้ตามพื้นที่โล่งหรือพื้นที่ชื้นพอเหมาะ เป็นพืชที่สังเกตได้ง่ายจากดอกสีม่วงและลักษณะลำต้นที่ทอดเลื้อยหรือเอนตามพื้นดิน ต้อยติ่งเลื้อยมีชื่อวิทยาศาสตร์ Ruellia prostrata Poir วงศ์ ACANTHACEAE ต้อยติ่งเลื้อยเป็นไม้ล้มลุกขนาดเล็ก อายุหลายปี ลำต้นสูงประมาณ 10–40 เซนติเมตร ลำต้นมีลักษณะเป็นเหลี่ยม สีเขียว และมีขนสากปกคลุม มักพบขึ้นตามพื้นที่โล่งหรือบริเวณที่มีความชื้นพอเหมาะ ใบเป็นใบเดี่ยว ออกตรงข้ามกันเป็นคู่ ลักษณะใบค่อนข้างรีหรือคล้ายรูปไข่ ปลายใบแหลม โคนใบเรียว ขอบใบมีขนเล็กน้อย ใบค่อนข้างหนา ผิวใบเรียบ แต่บริเวณเส้นกลางใบอาจมีขนสั้น ๆ และมองเห็นเส้นใบได้ชัด โดยเฉพาะด้านท้องใบ ดอกออกเป็นช่อบริเวณปลายยอดและซอกใบ ดอกมีสีม่วง รูปทรงคล้ายกรวย โคนดอกแคบและปลายดอกบานกว้าง ปลายกลีบดอกแยกเป็น 5 กลีบ กลีบกลางมีสีม่วงเข้มกว่าส่วนอื่น ทำให้ดอกดูโดดเด่นและสังเกตได้ง่าย ผลมีลักษณะเป็นรูปรี ปลายแหลม เมื่อแก่จะมีเมล็ดขนาดเล็กอยู่ภายใน เมล็ดมีลักษณะค่อนข้างกลมแบนและมีขนสั้น ๆ โดยรวมแล้ว ต้อยติ่งเลื้อยเป็นพืชขนาดเล็กที่มีจุดเด่นคือดอกสีม่วง ใบออกเป็นคู่ตรงข้าม และลำต้นมีขนสาก เหมาะสำหรับใช้เป็นข้อมูลแนะนำพรรณไม้ในรูปแบบที่เข้าใจง่ายสำหรับประชาชนทั่วไป ปลูกเป็นไม้คลุมดินได้ แต่ไม่แนะนำให้ปลูกแบบปล่อยอิสระค่ะ เพราะต้อยติ่งเลื้อยเป็นไม้ล้มลุกอายุหลายปี ลำต้นเอนหรือเลื้อยได้ และขยายพันธุ์ได้ทั้งจากเมล็ดและกิ่ง/ลำต้นปักชำ จึงมีโอกาสลามออกนอกพื้นที่ปลูกได้ โดยเฉพาะบริเวณดินชื้น พื้นที่โล่ง สนามหญ้า หรือพื้นที่ถูกรบกวนบ่อย ๆ สามารถนำมาปลูกเป็นไม้คลุมดินได้ในแปลงควบคุม เช่น กระบะปลูก แปลงขอบปูน หรือพื้นที่ที่มีขอบกั้นชัดเจน แต่ถ้าปลูกคลุมดินในสวนเปิดควรระวัง เพราะอาจกระจายตัวและกลายเป็นพืชขึ้นแทรกพืชอื่นได้ มีโอกาสระบาดได้ระดับปานกลาง โดยเฉพาะเมื่อปล่อยให้ติดเมล็ด เพราะข้อมูลวัชพืช ระบุว่า Ruellia prostrata พบในสนามหญ้าและพื้นที่ถูกรบกวน ขยายพันธุ์ได้ด้วยเมล็ดและกิ่งปักชำ และอาจเป็นวัชพืชรุกรานได้ ถ้ายังต้นเล็กและพื้นที่ไม่กว้างการกำจัดทำได้ไม่ยาก สามารถถอนทั้งต้นพร้อมรากได้ แต่ถ้าปล่อยให้ขึ้นหนาแน่น ออกดอกติดเมล็ด หรือมีเศษลำต้นเหลืออยู่อาจงอกซ้ำ และต้องกำจัดหลายรอบ ควรถอนก่อนติดเมล็ด และเก็บเศษต้นออกจากพื้นที่ จัดได้ว่าเป็นพืชที่มีศักยภาพเป็นวัชพืชมากกว่าจะเป็นไม้ประดับคลุมดินที่ปลอดภัย 100% เพราะขึ้นได้ในหลายพื้นที่และขยายพันธุ์ง่าย แต่ในบางพื้นที่อาจยังไม่ถูกจัดเป็นวัชพืชร้ายแรง ขึ้นอยู่กับบริบทของพื้นที่ปลูก


คำถามแนะนำสำหรับคุณ

© 2017-2018 Office of the University Library, Kasetsart University.
forumถามกูรู