สำนักวิจัยและพัฒนาการป่าไม้ กรมป่าไม้ เผยแพร่องค์ความรู้เกี่ยวกับ “เห็ดดาวดินปลอกคอ” (Collar Earthstar Mushroom) มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Geastrum triplex Jungh. ซึ่งเป็นเห็ดในกลุ่ม Earthstar ที่มีลักษณะโดดเด่นและแตกต่างจากเห็ดทั่วไป โดยเมื่อเจริญเติบโตเต็มที่จะมีรูปร่างคล้ายดาว นับเป็นเห็ดที่มีความน่าสนใจด้านความหลากหลายทางชีวภาพของระบบนิเวศป่าไม้

เห็ดดาวดินปลอกคอจัดเป็นเห็ดที่ดำรงชีวิตแบบย่อยสลายอินทรียวัตถุ (Saprophytic mushroom) มีบทบาทในการย่อยสลายเศษซากพืชและอินทรียวัตถุในธรรมชาติ โดยมักพบเจริญเติบโตบนพื้นดินหรือบริเวณที่มีเศษใบไม้ทับถมในป่า โดยเฉพาะช่วงหลังฝนตก และสามารถพบได้ตั้งแต่ฤดูฝนจนถึงต้นฤดูหนาว ซึ่งเป็นช่วงที่มีความชื้นเหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของเห็ด

ลักษณะเด่นของเห็ดชนิดนี้อยู่ที่การเปลี่ยนแปลงรูปร่างตามระยะการเจริญเติบโต โดยในระยะแรกดอกเห็ดมีลักษณะเป็นทรงกลม เมื่อเจริญเติบโตผนังชั้นนอก (Exoperidium) จะเริ่มแตกออกและบานเป็นแฉกประมาณ 5–6 แฉก ทำให้มีรูปร่างคล้ายดาว ส่วนผนังชั้นใน (Endoperidium) มีลักษณะเป็นถุงกลมหรือกระเปาะ กว้างประมาณ 0.5–1.2 เซนติเมตร ภายในบรรจุสปอร์สำหรับการสืบพันธุ์

บริเวณด้านบนของถุงสปอร์มีรูเปิดสำหรับปล่อยสปอร์ โดยปากรูมีลักษณะเป็นรอยพับจีบ และปลายรอยพับมีสีดำ สำหรับสีของดอกเห็ด พบว่าด้านนอกของแฉกมีสีน้ำตาล ด้านในมีสีครีมหรือสีขาวนวล ขณะที่ถุงสปอร์มีสีน้ำตาลอ่อนถึงน้ำตาลเทา เมื่อดอกเห็ดบานเต็มที่มีขนาดประมาณ 4.4–4.6 × 3.9–4.5 เซนติเมตร

เมื่อศึกษาลักษณะสปอร์ภายใต้กล้องจุลทรรศน์ พบว่าสปอร์มีรูปร่างทรงกลม ขนาดประมาณ 3–4.5 × 3–4 ไมโครเมตร ผิวสปอร์มีปุ่มหนามขนาดเล็ก และมีสีตั้งแต่น้ำตาลอ่อนไปจนถึงน้ำตาลอมแดง ซึ่งเป็นลักษณะสำคัญที่ใช้ประกอบการศึกษาจำแนกชนิดของเห็ด

ทั้งนี้ กรมป่าไม้มีคำเตือนว่าไม่ควรเก็บเห็ดดาวดินปลอกคอมารับประทาน เนื่องจากเห็ดชนิดนี้ไม่มีคุณค่าทางอาหารตามข้อมูลที่เผยแพร่ และอาจเป็นอันตรายได้ จึงควรศึกษาและสังเกตเห็ดชนิดนี้ในฐานะทรัพยากรความหลากหลายทางชีวภาพมากกว่าการนำมาบริโภค

การเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับเห็ดดาวดินปลอกคอเป็นส่วนหนึ่งของการส่งเสริมความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับความหลากหลายของเห็ดในระบบนิเวศป่าไม้ ตลอดจนสร้างความตระหนักถึงบทบาทของสิ่งมีชีวิตกลุ่มผู้ย่อยสลายที่มีความสำคัญต่อการหมุนเวียนธาตุอาหารและการรักษาสมดุลของระบบนิเวศ อันจะนำไปสู่การอนุรักษ์และใช้ประโยชน์จากทรัพยากรชีวภาพอย่างเหมาะสมและยั่งยืน

ที่มา: สำนักวิจัยและพัฒนาการป่าไม้ กรมป่าไม้ (Forest Biodiversity Research Division)