กรมประมง ร่วมกับ สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) พัฒนานวัตกรรมโรงอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์ระบบ Dual Mode Drying รองรับการแปรรูปสัตว์น้ำทั้งแบบกึ่งแห้งและแห้ง สามารถควบคุมอุณหภูมิได้อย่างเหมาะสม ใช้งานได้ทุกฤดูกาล ช่วยลดการใช้พลังงาน ยกระดับคุณภาพผลิตภัณฑ์ และเพิ่มรายได้ให้วิสาหกิจชุมชน

กรมประมง โดยกองวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีอุตสาหกรรมสัตว์น้ำ ได้รับทุนสนับสนุนจากสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ดำเนินโครงการวิจัยเพิ่มประสิทธิภาพโรงอบแห้งพลังงานแสงอาทิตย์สำหรับผลิตภัณฑ์อาหารทะเล โดยนำเทคโนโลยี Dual Mode Drying มาปรับปรุงโรงอบแห้งเดิม เพื่อแก้ปัญหาการควบคุมอุณหภูมิที่ไม่สม่ำเสมอ ซึ่งอาจทำให้ผลิตภัณฑ์มีผิวภายนอกแห้งแข็ง แต่เนื้อภายในยังมีความชื้นสูง ส่งผลต่อคุณภาพและอายุการเก็บรักษา

ระบบอบแห้งที่พัฒนาขึ้นสามารถปรับการทำงานได้ 2 รูปแบบ ได้แก่ การอบผลิตภัณฑ์กึ่งแห้ง โดยควบคุมอุณหภูมิที่ 45–50 องศาเซลเซียส ผ่านการทำงานร่วมกันของพัดลมและฮีตเตอร์ และ การอบผลิตภัณฑ์แห้ง โดยควบคุมการเปิด–ปิดพัดลมเพื่อระบายความชื้นสะสมภายในโรงเรือน ทำให้ผลิตภัณฑ์แห้งอย่างสม่ำเสมอและมีคุณภาพดีขึ้น ทั้งนี้ การปรับปรุงโรงเรือนเดิมมีต้นทุนอุปกรณ์ประมาณ 21,000 บาทต่อโรงเรือน

โครงการได้นำร่องกับวิสาหกิจชุมชน 2 แห่ง ได้แก่

• วิสาหกิจชุมชนกลุ่มประมงเรือเล็กหาดสุชาดา จังหวัดระยอง ผู้ผลิตปลาเห็ดโคนแดดเดียว สามารถลดการสูญเสียผลิตภัณฑ์ที่เดิมจำหน่ายไม่ได้ประมาณร้อยละ 10 ส่งผลให้มีรายได้เพิ่มขึ้นประมาณ 72,800 บาทต่อปี รวมเป็นรายได้ประมาณ 132,800 บาทต่อปี

• วิสาหกิจชุมชนกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรทุ่งรวงทอง จังหวัดตรัง ผู้ผลิตปลาทะเลรวมแดดเดียว สามารถลดการใช้พลังงานไฟฟ้าจาก 18.3 หน่วย เหลือ 1.2 หน่วยต่อการอบหนึ่งครั้ง ประหยัดค่าไฟฟ้าได้ประมาณ 8,892 บาทต่อปี

นวัตกรรมดังกล่าวช่วยให้เกษตรกรและผู้ประกอบการชุมชนสามารถผลิตสัตว์น้ำแปรรูปที่มีคุณภาพสม่ำเสมอ ลดการสูญเสียอาหาร (Food Loss) และลดต้นทุนด้านพลังงาน อีกทั้งยังช่วยเพิ่มโอกาสในการสร้างรายได้และยกระดับมาตรฐานผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำแปรรูปของไทย สนับสนุนการใช้พลังงานสะอาดและการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนอย่างยั่งยืน