ภาครัฐเปิดตัวแอปพลิเคชัน ใกล้เก็บเกี่ยว เครื่องมือใหม่สำหรับติดตามและบริหารจัดการสินค้าเกษตร โดยมุ่งนำข้อมูลมาใช้คาดการณ์สถานการณ์ล่วงหน้า เพื่อเปลี่ยนจากการแก้ปัญหาหลังเกิดเหตุ ไปสู่แนวคิด รู้ก่อน บริหารก่อน

แอปพลิเคชันดังกล่าวเกิดจากความร่วมมือของ 4 กระทรวง ได้แก่ กระทรวงพาณิชย์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม และกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม โดยมีเป้าหมายเชื่อมโยงข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับสินค้าเกษตร เพื่อให้หน่วยงานภาครัฐสามารถมองเห็นสถานการณ์ทั้งด้าน ปริมาณผลผลิต ราคา และแนวโน้มสินค้าเกษตร ก่อนเข้าสู่ช่วงเก็บเกี่ยว

ข้อมูลเหล่านี้จะช่วยให้สามารถเตรียมความพร้อมด้านตลาด การกระจายผลผลิต และกำหนดมาตรการช่วยเหลือเกษตรกรให้สอดคล้องกับสถานการณ์มากขึ้น โดยมี สำนักงานพาณิชย์จังหวัด เป็นกลไกสำคัญในการเชื่อมโยงข้อมูลและสะท้อนสถานการณ์ที่เกิดขึ้นจริงในแต่ละพื้นที่

จุดที่น่าสนใจของ “ใกล้เก็บเกี่ยว” คือการนำข้อมูลมาใช้สนับสนุนการบริหารสินค้าเกษตรแบบ พุ่งเป้ารายพื้นที่ แทนการใช้มาตรการเดียวกันในภาพรวม เนื่องจากแต่ละพื้นที่อาจมีปริมาณผลผลิต สภาพตลาด ปัญหา และศักยภาพแตกต่างกัน การมีข้อมูลที่ละเอียดขึ้นจึงช่วยให้ภาครัฐสามารถกำหนดมาตรการและจัดสรรทรัพยากรให้เหมาะสมกับพื้นที่ได้มากขึ้น

ขณะเดียวกัน แนวทางดังกล่าวยังต้องการยกระดับการบริหารสินค้าเกษตรจากการให้ความสำคัญเฉพาะเรื่อง “ปริมาณและราคา” ไปสู่การพิจารณา “คุณภาพและมูลค่า” ตลอดห่วงโซ่ ตั้งแต่การผลิต การเก็บเกี่ยว การแปรรูป ไปจนถึงการตลาด เพื่อช่วยเพิ่มมูลค่าผลผลิตและสร้างโอกาสด้านรายได้ให้แก่เกษตรกร

สำหรับ ข้าว ซึ่งถูกเลือกเป็นสินค้าเกษตรนำร่อง ระบบจะนำมาใช้ก่อนเข้าสู่ฤดูเก็บเกี่ยวข้าวนาปีช่วงปลายปี พร้อมเชื่อมโยงกับแนวทาง “ข้าวประณีต” ที่มุ่งพัฒนาคุณภาพและประสิทธิภาพการผลิต โดยมีเกษตรกร 466 กลุ่ม อยู่ในแนวทางการพัฒนา และจะนำข้อมูลมาใช้วิเคราะห์ศักยภาพและข้อจำกัดของแต่ละพื้นที่ เพื่อกำหนดแนวทางพัฒนาที่เหมาะสม

ใกล้เก็บเกี่ยว จึงไม่ใช่เพียงเครื่องมือสำหรับติดตามว่าผลผลิตกำลังจะออกสู่ตลาดเมื่อใด แต่สะท้อนแนวทางการนำ ข้อมูลและเทคโนโลยีดิจิทัล มาใช้สนับสนุนการบริหารจัดการสินค้าเกษตรเชิงรุก ตั้งแต่การคาดการณ์ผลผลิต การเตรียมตลาด ไปจนถึงการกำหนดมาตรการช่วยเหลือให้ตรงกับพื้นที่

หากสามารถเชื่อมโยงข้อมูลจากหน่วยงานต่าง ๆ ได้อย่างต่อเนื่องและนำข้อมูลไปใช้ในการตัดสินใจได้จริง ระบบนี้อาจเป็นอีกก้าวสำคัญของการพัฒนา เกษตรดิจิทัลและการบริหารสินค้าเกษตรด้วยข้อมูล (Data-driven Agriculture) ช่วยให้ภาครัฐและเกษตรกรสามารถเตรียมรับมือสถานการณ์ได้ล่วงหน้า ลดความเสี่ยงจากปัญหาผลผลิตและตลาด และสนับสนุนการเพิ่มคุณภาพ มูลค่า และรายได้ของภาคเกษตรในระยะยาว