กระทรวงพาณิชย์เดินหน้าขยายตลาดกล้วยหอมไทยสู่ประเทศญี่ปุ่น ตามแนวทางตลาดนำการผลิต ลงพื้นที่จังหวัดศรีสะเกษ ระหว่างวันที่ 1–2 กันยายน 2569 เพื่อพบปะเกษตรกร กลุ่มวิสาหกิจชุมชน และผู้ประกอบการที่มีศักยภาพและสนใจผลิตกล้วยหอมเพื่อการส่งออก พร้อมเตรียมความพร้อมตั้งแต่พื้นที่เพาะปลูก คุณภาพผลผลิต ไปจนถึงการเชื่อมโยงตลาดญี่ปุ่น

การลงพื้นที่ครั้งนี้นำโดย นายกิตติวัฒน์ ปัจฉิมนันท์ ผู้ตรวจราชการกระทรวงพาณิชย์ พร้อมคณะ และคุณพิมใจ มัตสึโมโต ที่ปรึกษากิตติมศักดิ์ด้านการค้าระหว่างประเทศ ณ ประเทศญี่ปุ่น โดยมีกำหนดเยี่ยมชมแหล่งผลิตและผู้ประกอบการในจังหวัดศรีสะเกษ อาทิ สวนกล้วยหอมสวนตาวัชย์ ตำบลรุ่งระวี อำเภอน้ำเกลี้ยง กลุ่มวิสาหกิจชุมชนกล้วยหอมทองอินทรีย์ผสมผสาน ตำบลคูสลาด อำเภอกันทรลักษ์ และบริษัท ดีมาพฤฒิ จำกัด อำเภอยางชุมน้อย

เป้าหมายสำคัญคือ การสำรวจศักยภาพด้านการผลิต ติดตามสถานการณ์ตลาด และสร้างความเข้าใจแก่เกษตรกรเกี่ยวกับความต้องการของผู้ซื้อญี่ปุ่น ซึ่งเป็นตลาดที่ให้ความสำคัญอย่างมากกับคุณภาพ ความปลอดภัย มาตรฐานการผลิต และความสม่ำเสมอในการส่งมอบสินค้า

โอกาสใหญ่จากโควตา JTEPA ปีละ 8,000 ตัน
ญี่ปุ่นถือเป็นหนึ่งในตลาดที่มีศักยภาพสำหรับกล้วยหอมไทย ภายใต้ความตกลงหุ้นส่วนเศรษฐกิจไทย–ญี่ปุ่น (Japan–Thailand Economic Partnership Agreement: JTEPA) ไทยได้รับสิทธิพิเศษในการส่งออกกล้วยไปญี่ปุ่นโดยได้รับการยกเว้นภาษีนำเข้าภายใต้โควตา 8,000 ตันต่อปี

อย่างไรก็ตาม ที่ผ่านมา ไทยยังใช้สิทธิดังกล่าวได้ไม่เต็มจำนวน โดยข้อมูลจากหน่วยงานภาครัฐระบุว่า ปริมาณส่งออกในช่วงที่ผ่านมาอยู่เพียงประมาณ 2,000–2,900 ตันต่อปี จึงยังเหลือโอกาสอีกมากในการเพิ่มกำลังการผลิตและขยายส่วนแบ่งตลาดกล้วยไทยในญี่ปุ่น

กระทรวงพาณิชย์จึงเดินหน้านโยบายตลาดนำการผลิต โดยพยายามเชื่อมความต้องการของตลาดปลายทางเข้ากับเกษตรกรและผู้ประกอบการตั้งแต่ต้นน้ำ เพื่อให้การขยายพื้นที่ปลูกเกิดขึ้นบนพื้นฐานของตลาดที่มีความต้องการรองรับ

ญี่ปุ่นเซ็นซื้อกล้วยหอมไทย 10,000 ตัน อีกหนึ่งสัญญาณสำคัญของโอกาสทางการตลาดเกิดขึ้นในช่วงปลายเดือนสิงหาคม 2569 เมื่อกรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ (DITP) กระทรวงพาณิชย์ จัดกิจกรรมเจรจาการค้าระหว่างผู้ซื้อชาวญี่ปุ่นกับผู้ประกอบการและเกษตรกรไทย ภายใต้โครงการพัฒนาผลิตภัณฑ์และการเพิ่มมูลค่าสินค้าเกษตรไทยสู่ตลาดญี่ปุ่น ปี 2569

ผลจากการเจรจานำไปสู่ข้อตกลงซื้อขายกล้วยหอมไทยรวม 10,000 ตัน ระหว่างผู้ส่งออกไทยและผู้ซื้อจากญี่ปุ่น ถือเป็นปริมาณที่สูงกว่าโควตาปลอดภาษีภายใต้ JTEPA ซึ่งอยู่ที่ 8,000 ตันต่อปี และสะท้อนให้เห็นว่าตลาดญี่ปุ่นยังมีความต้องการกล้วยไทยอีกมาก

ตัวเลขดังกล่าวจึงไม่เพียงเป็นโอกาสด้านการส่งออก แต่ยังเป็นโจทย์สำคัญในการเร่งพัฒนาพื้นที่ปลูก เกษตรกร คุณภาพผลผลิต ระบบรวบรวมสินค้า และการบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทาน ให้สามารถรองรับคำสั่งซื้อได้อย่างต่อเนื่อง หากในอนาคตไทยสามารถใช้โควตา 8,000 ตันได้เต็มจำนวน ความต้องการซื้อที่เพิ่มขึ้นยังอาจนำไปสู่การหารือเพื่อขยายโอกาสทางการค้าระหว่างไทยกับญี่ปุ่นในระยะต่อไป

จากตลาดกลับมาสู่แปลงปลูก การลงพื้นที่จังหวัดศรีสะเกษครั้งนี้จึงไม่ใช่เพียงการเยี่ยมชมสวนกล้วย แต่เป็นส่วนหนึ่งของการเชื่อมโยงคนปลูก–พื้นที่ปลูก–มาตรฐาน–ผู้ประกอบการ–ตลาด ให้เดินไปในทิศทางเดียวกัน

โดยเฉพาะเมื่อญี่ปุ่นเป็นตลาดที่มีมาตรฐานสูง เกษตรกรที่ต้องการเข้าสู่ตลาดส่งออกจำเป็นต้องให้ความสำคัญตั้งแต่การเลือกพันธุ์ การจัดการแปลงและโรคพืช การควบคุมคุณภาพ การเก็บเกี่ยว การคัดบรรจุ ไปจนถึงการรักษาคุณภาพระหว่างการขนส่ง เพื่อให้ได้ผลผลิตที่ตรงตามข้อกำหนดของคู่ค้าอย่างสม่ำเสมอ

หากสามารถขยายฐานเกษตรกรและพื้นที่ผลิตที่ได้มาตรฐานควบคู่ไปกับการสร้างตลาดระยะยาว กล้วยหอมจึงมีโอกาสพัฒนาเป็นอีกหนึ่งสินค้าเกษตรส่งออกที่สร้างรายได้ให้แก่เกษตรกรไทย และช่วยเพิ่มส่วนแบ่งสินค้าเกษตรไทยในตลาดญี่ปุ่นได้อย่างเป็นรูปธรรม

เกษตรกร กลุ่มวิสาหกิจชุมชน หรือผู้ประกอบการที่สนใจผลิตกล้วยหอมเพื่อเชื่อมโยงตลาดต่างประเทศ สามารถสอบถามข้อมูลและแนวทางการส่งเสริมเพิ่มเติมจากสำนักงานพาณิชย์จังหวัด หรือหน่วยงานในสังกัดกระทรวงพาณิชย์ในพื้นที่

เอกสารอ้างอิง

กรมส่งเสริมการเกษตร. (2569). เกษตรกรไทยยกระดับการผลิตกล้วยหอมคุณภาพเพื่อส่งออกตลาดญี่ปุ่น. กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.

กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ. (2569). DITP ลุยอีสาน ต่อยอดกล้วยหอมไทยเจาะตลาดญี่ปุ่น ดันยอดซื้อขาย 10,000 ตัน. กระทรวงพาณิชย์.

กระทรวงพาณิชย์. (2569). ข้อมูลการส่งเสริมและขยายตลาดกล้วยหอมไทยสู่ประเทศญี่ปุ่น และการเชื่อมโยงผู้ประกอบการไทยกับผู้นำเข้าญี่ปุ่น.

เกษตรก้าวไกลไปด้วยกัน. (2569, 1 กันยายน). [โพสต์เฟซบุ๊กเกี่ยวกับการส่งเสริมกล้วยหอมไทยสู่ตลาดญี่ปุ่น] [รูปภาพ]. Facebook. https://www.facebook.com/photo/?fbid=1540763904733550&set=a.459610036182281

สำนักงานพาณิชย์จังหวัดศรีสะเกษ. (2569). ข้อมูลการลงพื้นที่ส่งเสริมการผลิตและการตลาดกล้วยหอมเพื่อส่งออกประเทศญี่ปุ่น จังหวัดศรีสะเกษ ระหว่างวันที่ 1–2 กันยายน 2569. กระทรวงพาณิชย์.