วันที่ 20 พฤษภาคมของทุกปี ทั่วโลกจะร่วมใจกันเฉลิมฉลองวันผึ้งโลก (World Bee Day) วันสำคัญที่จัดตั้งขึ้นโดยสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ (UN) ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2561 จากความพยายามผลักดันของประเทศสโลวีเนีย เพื่อกระตุ้นให้พวกเราทุกคนตระหนักถึงความสำคัญอันยิ่งใหญ่ของผึ้งและสัตว์ช่วยผสมเกสร ที่เปรียบเสมือนฟันเฟืองหลักในการรักษาสมดุลของระบบนิเวศและความมั่นคงทางอาหารของโลก

สำหรับวันที่ 20 พฤษภาคมนั้น ถูกเลือกเพื่อเป็นเกียรติแก่ อันตอน ยันชา (Anton Janša) เกษตรกรชาวสโลวีเนียผู้เป็นบิดาแห่งศาสตร์การเลี้ยงผึ้งยุคใหม่ ผู้ซึ่งถอดรหัสความลับของผึ้งและส่งต่อองค์ความรู้ที่เปลี่ยนวิถีการเกษตรไปตลอดกาล

สายใยพันปี ความผูกพันที่ไม่เคยจางหายระหว่าง มนุษย์ และผึ้ง
ความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์และผึ้งนั้นหยั่งรากลึกมานานนับพันปี จากอดีตที่มนุษย์โบราณต้องเสี่ยงอันตรายปีนผาเข้าป่าเพื่อ "ตีผึ้ง" นำน้ำผึ้งป่ามาประทังชีวิตและใช้เป็นยารักษาโรค มาสู่ยุคปัจจุบันที่เรามีระบบการเลี้ยงผึ้งที่ก้าวหน้าและหลากหลาย วิถีชีวิตนี้ได้ปรับตัวและวิวัฒนาการควบคู่ไปกับภูมิปัญญา เทคโนโลยี และวัฒนธรรมของแต่ละท้องถิ่นทั่วโลก จนผึ้งได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของอัตลักษณ์และจิตวิญญาณในหลายชุมชน

ในปี 2569 นี้ วันผึ้งโลกเดินทางมาภายใต้แนวคิด ความร่วมมือระหว่างมนุษย์และผึ้งในการหล่อเลี้ยงและรักษาสิ่งแวดล้อม ซึ่งเป็นการเฉลิมฉลองวิวัฒนาการการเลี้ยงผึ้งตลอดนับพันปีที่ผ่านมา พร้อมทั้งมองไปข้างหน้าเพื่อค้นหานวัตกรรมใหม่ๆ ที่จะมาช่วยดูแลสุขภาพของผึ้ง และยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้เลี้ยงผึ้ง โดยเฉพาะการเปิดโอกาสและเสริมสร้างศักยภาพให้กับกลุ่มสตรีและคนรุ่นใหม่ในภาคการเกษตร

นอกจากนี้ ปี 2569 ยังเป็นปีที่ขับเคลื่อนไปพร้อมกับปีสากลแห่งทุ่งหญ้าเลี้ยงสัตว์และผู้เลี้ยงปศุสัตว์ และปีสากลแห่งเกษตรกรหญิง ทำให้วันผึ้งโลกปีนี้เป็นหมุดหมายสำคัญในการยกย่องบทบาทของการเลี้ยงผึ้ง ว่าเป็นอาชีพที่ช่วยค้ำจุนเศรษฐกิจชุมชนในชนบท ช่วยเหลือกลุ่มผู้เลี้ยงสัตว์ และเป็นเครื่องมือสำคัญในการส่งเสริมความเท่าเทียมทางเพศในภาคเกษตรกรรมอย่างแท้จริง

กิจกรรมของ FAO เนื่องในวันผึ้งโลก

- การประชุมนานาชาติครั้งที่ 3 เพื่อการดำเนินการด้านการเลี้ยงผึ้งและการผสมเกสรอย่างยั่งยืน : Third International Forum for Action on Sustainable Beekeeping and Pollination Science, innovation and policy actions for a more sustainable future
Maribor (Slovenia), 20/05/2026 - 21/05/2026
และกิจกรรมอื่น ได้ที่ https://www.fao.org/world-bee-day/en

วิกฤตแมลงตัวเล็ก... ที่สะเทือนถึงคนทั้งโลก
แม้วันนี้ผึ้งจะยังคงบินว่อนทำงานอย่างไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อย แต่โลกใบนี้กำลังน่ากลัวขึ้นเรื่อย ๆ สำหรับพวกมัน ปัจจุบัน ประชากรผึ้งและแมลงผสมเกสรกำลังเผชิญหน้ากับภาวะวิกฤต จำนวนของพวกมันลดลงอย่างน่าใจหายจากการสูญเสียที่อยู่อาศัยตามธรรมชาติ การใช้สารเคมีในภาคการเกษตร และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate change)

หากวันหนึ่งผึ้งหายไปจากโลก ไม่ใช่แค่ระบบนิเวศที่จะพังทลาย แต่ห่วงโซ่อาหารของมนุษย์ก็จะเผชิญวิกฤตขั้นรุนแรงเช่นกัน ร่วมมือกันเพื่อผู้คนและโลก หน้าที่ของเราทุกคน

วันผึ้งโลกจึงไม่ใช่แค่การเฉลิมฉลอง แต่คือเสียงเตือนให้เราทุกคนหันกลับมาลงมือทำบางอย่าง เพื่อปกป้องเพื่อนตัวจิ๋วเหล่านี้ ผ่านการผสานภูมิปัญญาท้องถิ่นดั้งเดิมเข้ากับเทคโนโลยีสมัยใหม่ มุ่งสู่การเลี้ยงผึ้งและการทำเกษตรกรรมที่ยั่งยืน

เราทุกคนสามารถเป็นส่วนหนึ่งในการช่วยโลกและช่วยผึ้งได้ง่ายๆ ในชีวิตประจำวัน เช่น ปลูกดอกไม้พื้นเมืองในสวนหลังบ้านเพื่อเป็นแหล่งอาหารที่ปลอดภัยให้ผึ้ง ลดหรือเลิกการใช้สารเคมีและสารป้องกันกำจัดแมลงศัตรูพืชในสวน อุดหนุนผลิตภัณฑ์น้ำผึ้งแท้จากเกษตรกรท้องถิ่นที่ทำฟาร์มอย่างยั่งยืน เพราะการปกป้องผึ้งในวันนี้ ไม่ใช่เพียงเพื่อรักษาชีวิตของแมลงตัวเล็ก ๆ... แต่เป็นการรักษาอนาคต ความอุดมสมบูรณ์ และความอยู่รอดของมวลมนุษยชาติต่อไป สุขสันต์วันผึ้งโลก