กระทรวงพาณิชย์ เดินหน้ายกระดับการเกษตรไทยสู่ยุคดิจิทัล เปิดตัว ระบบคาดการณ์ผลผลิตข้าวนาปีล่วงหน้า ผนึกกำลังเทคโนโลยีดาวเทียมและปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพิ่มความแม่นยำในการวางแผนบริหารจัดการตลาดเชิงรุก หวังสร้างเสถียรภาพราคาข้าวและรายได้ที่มั่นคงให้เกษตรกร พร้อมเตรียมขยายผลสู่พืชเศรษฐกิจหลัก ข้าวโพด-มันสำปะหลัง-อ้อย เพื่อศักยภาพการแข่งขันในเวทีโลก

สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) กระทรวงพาณิชย์ ร่วมกับหน่วยงานพันธมิตร ได้เปิดตัวนวัตกรรมสำคัญที่จะเข้ามาเปลี่ยนโฉมการบริหารจัดการสินค้าเกษตรของไทย กับ “ระบบคาดการณ์ผลผลิตข้าวนาปีล่วงหน้า” ซึ่งเป็นการนำเทคโนโลยีขั้นสูงอย่างภาพถ่ายดาวเทียมและระบบปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาประยุกต์ใช้ในการประเมินและพยากรณ์ปริมาณผลผลิตข้าวที่จะออกสู่ตลาด โดยเฉพาะในช่วงปลายปีที่ผลผลิตมักจะกระจุกตัว (Peak season) เพื่อให้สำนักงานพาณิชย์จังหวัดและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถวางแผนรับมือได้อย่างมีประสิทธิภาพและทันท่วงที

จุดเด่นของระบบดังกล่าว คือความสามารถในการจำแนกข้อมูลรายละเอียดได้ลึกถึงระดับพื้นที่ ทั้งระดับจังหวัดและอำเภอ รวมถึงสามารถแยกแยะชนิดพันธุ์ข้าวได้อย่างแม่นยำ โดยระบบจะทำการเชื่อมโยงข้อมูลปริมาณผลผลิตเข้ากับฐานข้อมูลราคาจริงในพื้นที่ ทำให้ภาครัฐมีข้อมูล Big Data ที่ครบถ้วนสำหรับการประเมินสถานการณ์ ซึ่งเป็นกุญแจสำคัญในการเตรียมมาตรการรองรับเพื่อรักษาเสถียรภาพราคา ไม่ว่าจะเป็น โครงการสินเชื่อชะลอการขาย, การชดเชยดอกเบี้ยให้ผู้ประกอบการเพื่อเก็บสต็อกผลผลิต หรือการวางแผนเร่งระบายข้าวออกสู่ตลาดต่างประเทศ เพื่อป้องกันปัญหาราคาตกต่ำจากภาวะล้นตลาด

ทั้งนี้ กระทรวงพาณิชย์ได้วางโรดแมปในการต่อยอดระบบดังกล่าวให้ครอบคลุมยิ่งขึ้น โดยเตรียมขยายผลการใช้งานไปยังพืชเศรษฐกิจสำคัญชนิดอื่น ๆ ได้แก่ ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ มันสำปะหลัง และอ้อย ในระยะต่อไป โดยจะมุ่งเน้นการบูรณาการข้อมูลอย่างรอบด้าน ตั้งแต่ข้อมูลพื้นที่เพาะปลูก ปริมาณผลผลิต ขีดความสามารถในการรองรับของโรงงานแปรรูป ไปจนถึงข้อมูลราคาตลาดทั้งในและต่างประเทศ เพื่อยกระดับการบริหารจัดการสินค้าเกษตรไทยทั้งระบบให้มีประสิทธิภาพ เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน และสร้างความยั่งยืนให้กับภาคการเกษตรของไทยในระยะยาว