สำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) หรือ ARDA จับมือ มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ เปิดตัวโมเดลกระเทียมดำศรีสะเกษ เพื่อยกระดับกระเทียมพื้นบ้านไทยสู่ผลิตภัณฑ์สุขภาพระดับพรีเมียม ช่วยปลดล็อกปัญหาราคากระเทียมตกต่ำที่เกษตรกรประสบมาอย่างยาวนาน โดยสามารถเพิ่มมูลค่ากระเทียมสดจากกิโลกรัมละ 60–80 บาท เป็นผลิตภัณฑ์กระเทียมดำราคาสูงถึง 2,000–3,000 บาทต่อกิโลกรัม หรือเพิ่มมูลค่ามากกว่า 15 เท่า ทำรายได้สูงสุด 340,000 บาทต่อไร่

ดร.ทวีศักดิ์ ธนเดโชพล ผู้อำนวยการ ARDA เปิดเผยว่า จังหวัดศรีสะเกษแม้เป็นแหล่งปลูกกระเทียมสำคัญของภาคอีสาน แต่กลับเผชิญปัญหาราคาตกต่ำต่อเนื่องจนเกษตรกรลดการปลูกลงครึ่งหนึ่งในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ARDA จึงสนับสนุนทุนพัฒนาโครงการการถ่ายทอดองค์ความรู้ห่วงโซ่การแปรรูปเพื่อเพิ่มมูลค่ากระเทียมสู่ผลิตภัณฑ์กระเทียมดำศรีสะเกษ นำโดย ผศ.ดร.จิรนันต์ รัตสีวอ เพื่อสร้างกระเทียมดำไทยสายพันธุ์แรกที่ได้มาตรฐานสากลและพร้อมแข่งขันในตลาดโลก โดยเฉพาะญี่ปุ่น จีน และยุโรป

งานวิจัยตลอด 1 ปี ได้จัดทำแปลงสาธิต 13 แปลง ถ่ายทอดองค์ความรู้ให้เกษตรกรกว่า 50 ราย ตั้งแต่การผลิตกระเทียมมาตรฐาน GAP และ GI ไปจนถึงเทคโนโลยีบ่มกระเทียมดำ ด้วยอุณหภูมิ 60–90 °C ความชื้น 80–85% ภายใต้ปฏิกิริยาเมลลาร์ด (Maillard Reaction) ที่ทำให้กลีบกระเทียมเปลี่ยนเป็นสีดำ เนื้อหวาน ไม่ฉุน เก็บได้นานกว่า 12 เดือน พร้อมอุดมด้วยสารสำคัญทางชีวภาพ เช่น S-allylcysteine (SAC), สารฟีนอลิก และฟลาโวนอยด์ โดยผลวิจัยพบว่า กระเทียมดำศรีสะเกษ มีปริมาณ SAC อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน อย. สอดคล้องสินค้าสุขภาพระดับพรีเมียม

นอกจากนี้ โครงการยังถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านตรวจสอบคุณภาพ การวางแผนธุรกิจ ช่องทางออนไลน์ และการจำหน่ายสินค้า Functional Food ส่งผลให้เกษตรกรมีรายได้เพิ่มขึ้นกว่า 20% และเริ่มต้นสู่ระบบเกษตรสุขภาพ ที่ลดการใช้สารเคมีและเสริมศักยภาพสู่ตลาดโลก

ด้านนางวิลาวัณย์ แก้วคำ ประธานวิสาหกิจชุมชนฯ เปิดเผยว่า ก่อนเข้าร่วมโครงการ เกษตรกรในกลุ่มมีรายได้จากกระเทียมสดเพียง 24,000 บาทต่อไร่ กระทั่งได้รับองค์ความรู้จาก ARDA ทำให้ผลผลิตดีขึ้น ราคากระเทียมสดเพิ่มเป็น 180–200 บาทต่อกิโลกรัม และเมื่อนำไปแปรรูปเป็นกระเทียมดำสามารถขายได้ถึง 2,000–3,000 บาทต่อกิโลกรัม โดยในปี 2567 กลุ่มสามารถแปรรูปได้ 1,500 กิโลกรัม สร้างรายได้รวมกว่า 900,000 บาท

ดร.ทวีศักดิ์ กล่าวเพิ่มเติมว่า โมเดลกระเทียมดำศรีสะเกษ เป็นตัวอย่างของการใช้นวัตกรรมสร้างเกษตรมูลค่าสูง และ ARDA เตรียมต่อยอดสู่พืชเศรษฐกิจอื่น เช่น หอมแดง ข้าว และผลไม้พื้นถิ่น เพื่อผลักดันไทยสู่ระบบเกษตรสุขภาพที่ยั่งยืน และเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขันในตลาดโลก

ผู้สนใจข้อมูลเพิ่มเติมสามารถติดต่อ สำนักส่งเสริมการใช้ประโยชน์และพัฒนาธุรกิจ ARDA โทร. 0 2579 7435 ต่อ 3311