การเปิด "ตลาดสินค้าเกษตรสีเขียว" เป็นส่วนหนึ่งของการสร้างความเข้มแข็งระดับหมู่บ้าน ตำบลและอำเภอ เพื่อความยั่งยืน และเป็นอีกหนึ่งกิจกรรมที่ขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานราก ของ อ.พิบูลมังสาหาร โดยการบูรณาการจากทุกภาคส่วนทั้งภาครัฐ เอกชน ท้องถิ่น และท้องที่ "สร้างงาน สร้างอาชีพ สร้างรายได้" ให้เกษตรกรอย่างแท้จริง รวมทั้งยังสามารถขยายผลการจัดกิจกรรมตลาดเกษตรกรจากระดับอำเภอไปสู่ระดับตำบล ส่งเสริมและยกระดับการทำอาชีพเกษตรของเกษตรกรในพื้นที่ กระตุ้นเศรษฐกิจในชุมชน ก่อให้เกิดความยั่งยืนในระบบการผลิตทางการเกษตรของพื้นที่

การนำมะม่วงหิมพานต์มาแปรรูปทำเป็นโคนไอศกรีม และทำเป็นวาฟเฟิลอบกรอบทากับแยมหรือน้ำผึ้ง นอกจากจะอร่อยแล้วยังมีประโยชน์ต่อสุขภาพ ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ของวิสาหกิจชุมชนคนทำสวนอินทรีย์หมู่ 7 ต.สว่าง อ.สว่างวีระวงศ์ ที่มี 'คุณเขมคณิศ แสงพันธุ์ตา' เป็นประธาน

เธอเล่าว่า กลุ่มก่อตั้งปี 2559 มีสมาชิก 20 กว่าคน ผลิตเกษตรอินทรีย์ในระบบการรับรอง PGS (ระบบการรับรองเกษตรอินทรีย์ตามมาตรฐาน) ทั้งประมง พืชผักผลไม้ ทำการแปรรูป และทำการตลาดด้วย จุดเด่นคือปลูกมะม่วงหิมพานต์ รวมประมาณ 200 ไร่ จากพื้นที่ปลูกมะม่วงหิมพานต์ของ อ.สว่างวีระวงศ์ 5,000 ไร่ เมื่อถึงช่วงฤดูผลผลิตออกมาประดังกันราคาจึงตก ตอนนี้เหลือ ก.ก.ละ 20 บาท สูงสุดเคยได้ ก.ก.ละ 60 กว่าบาท ปีนี้เจอฝนแต่ต้นปีจึงทำให้ผลผลิตคุณภาพต่ำลง มีปัญหาเรื่องราคาด้วย อีกอย่างหนึ่งเวลากะเทาะมีเศษแตกหัก ต้องนำมาแปรรูปเพื่อเพิ่มมูลค่า

ที่สวนมีอยู่ 5 ไร่ ปลูกมา 18 ปีแล้ว ขยายพันธุ์โดยใช้เมล็ด ใช้เวลาประมาณ 3 ปี พอปีที่ 4 เก็บผลผลิตได้เยอะมาก อยู่ที่การดูแล ถ้าดูแลดีต้นหนึ่งได้เฉลี่ยอยู่ 40-50 ก.ก. ช่วงฤดูกาลออกดอกปลาย พ.ย.-ม.ค. เริ่มเก็บผลผลิตช่วงต้นเดือน ก.พ.-เม.ย. จากดอกเป็นผลและเก็บเกี่ยวเมล็ดใช้เวลา 2 เดือนถึง 2 เดือนครึ่ง เก็บเมล็ดนำไปตากแดด จากนั้นคัดขนาด นำไปต้มแล้วตาก นำมากะเทาะเปลือกก่อนนำมาอบหรือแปรรูป ส่วนปัญหาและอุปสรรคในการปลูกมีเรื่องแมลงศัตรูพืชพวกด้วง ด้วงหนวดยาว รวมทั้งเพลี้ยต่าง ๆ ต้องใช้สารชีวภัณฑ์ช่วย บางครั้งก็ใช้ตัวห้ำตัวเบียน

"ที่ผ่านมา รายได้พอเป็นอาชีพเลี้ยงตัวได้เลย ในพื้นที่ 5 ไร่มีรายได้หลักแสน ดีกว่าทำนา ส่วนที่แปรรูปมีเม็ดมะม่วงฯ อบ ทำไวน์ หรือทำน้ำส้มสายชูหมักก็ได้ นำผลสดมาทำไวน์ ในส่วนการนำเม็ดมะม่วงหิมพานต์มาทำโคนไอศกรีม หรือทำเป็นวาฟเฟิลอบกรอบ ส่วนผสมหลัก ๆ คือเม็ดมะม่วงและแป้ง ในเครือข่ายมีทำนาด้วยจึงนำแป้งอินทรีย์มาเป็นส่วนผสม ใช้หญ้าหวาน ใช้น้ำอ้อย โคนไอศกรีมส่งขาย 7 บาท เป็นอาหารกรีนและคลีน สนใจติดต่อได้ที่ โทร. 09 7354 0335 ถือเป็นเจ้าแรกและเจ้าเดียวในอุบลฯ"

เกษตรกรอีกรายที่มีผลผลิตน่าสนใจ คือ 'คุณบุณยกร จำปาขีด' อายุ 42 ปี เป็นครู จ.ศรีสะเกษ เจ้าของเฮือนฮ่วมแฮง ซึ่งเป็นศูนย์การเรียนรู้สัมมาชีพชุมชนแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตร และเปิดเป็นโฮมสเตย์ โดยมีผลิตภัณฑ์แปรรูปอย่างเช่น ชาผักแขยง และชาดอกกาแฟ

คุณบุณยกรเล่าว่า มีที่ดินอยู่ 12 ไร่ ที่ ต.หนองบัวฮี อ.พิบูลมังสาหาร รวมของพี่ๆ น้องๆ ด้วยประมาณ 30 ไร่ จึงทำเป็นพื้นที่ศูนย์การเรียนรู้ เป็นโฮมสเตย์ และปลูกพืชผักสวนครัวทั่ว ๆ ไป ช่วงปลายปี 2561 เริ่มปลูกกาแฟพันธุ์โรบัสต้า ซื้อต้นพันธุ์มาจาก จ.เชียงใหม่ 100 กว่าต้น ตอนนี้ได้ผลผลิตเมล็ดกาแฟแล้ว และนำดอกมาทำเป็น ชาดอกกาแฟ ซึ่งมีสรรพคุณดีมาก ๆ ช่วยต้านอนุมูลอิสระ ทำให้รู้สึกสดชื่นและหลับสบาย ทั้งนี้ ปลูกกาแฟประมาณ 1 งาน ปลูกแบบลองผิดลองถูก ช่วงแรกปลูกห่างกัน 3 เมตร แต่พอปลูกไปแล้วรู้สึกว่าชิดกันเกินไป เป็นการปลูกโดด ๆ เลยในที่โล่ง ๆ ไม่มีต้นไม้ใหญ่ปกคลุม

ผลผลิตต่อต้นค่อนข้างเยอะ 3-4 ต้นได้ดอกกาแฟเกือบครึ่งกิโลกรัม ดอกกาแฟออกเป็นช่วง ๆ ถ้าช่วงไหนบำรุงดีจะออกดอกเยอะ ในการเก็บดอก วันแรกยังเป็นดอกตูม ๆ วันที่สองเริ่มบาน วันที่สามถึงจะเก็บได้ เพราะวันที่สามเป็นวันที่มีความหวานหอมของเกสรจากดอกกาแฟ พอวันที่สี่จะร่วง ฉะนั้นการเก็บดอกกาแฟต้องทำให้ทันเวลา

พอเก็บมาแล้วนำมาตากแดด ถ้าแดดร้อนตากแค่แดดเดียวพอให้เริ่มสลบ ช่วงนี้มีผึ้งมาตอมเยอะมาก หลังจากนั้นนำมาคั่วในหม้อดินเผา ใช้เตาถ่านอ่อน ๆ ไฟอ่อน ๆ คั่วให้หอม ๆ แล้วนำมาชงกับน้ำร้อน โดยนำมาบรรจุเป็นซองเพื่อให้สะดวกต่อการดื่ม เพราะก่อนหน้านี้ทำชาหญ้าหวานและทำชาผักแขยงที่เป็นผงใส่ซองไว้แล้ว สำหรับชาดอกกาแฟซองหนึ่งชงได้ 4-5 ครั้ง ยังมีความหอมอยู่หอมเหมือนกิน ใน 1 ห่อมีชาดอกกาแฟ 12 ซอง ราคา 50 บาท สาเหตุที่ราคาจะสูงเพราะปริมาณและการเก็บดอกได้จำกัด การทำชาดอกกาแฟถือเป็นแห่งแรกของ จ.อุบลฯ

นอกจากมีชาดอกกาแฟแล้วยังทำชาดอกแขยงอีกด้วย เป็นพันธุ์พื้นเมืองสีม่วง หอมมาก ปลูกแบบอินทรีย์ไม่ได้ใส่ปุ๋ยและสารป้องกันกำจัดแมลง สำหรับประโยชน์ของผักแขยงอุดมไปด้วยสารต้านอนุมูลอิสระ ต้านมะเร็ง ระงับประสาท ลดการอักเสบ และขยายหลอดเลือด สนใจติดต่อสอบถามได้ที่ โทร. 08 3101 9282