เชียงใหม่ – สำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) หรือ ARDA ร่วมกับ สถาบันเทคโนโลยีป้องกันประเทศ และสถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) หรือ สวพส. ประสบความสำเร็จในการพัฒนานวัตกรรม “โดรนขนส่งผลิตผลเกษตรพื้นที่สูง” เปลี่ยนอุปสรรคทางภูมิประเทศที่คดเคี้ยวและสูงชัน ให้กลายเป็น “สะพานเชื่อมทางอากาศ” ช่วยเกษตรกรขนส่งผัก-ผลไม้สดถึงมือผู้บริโภคได้อย่างรวดเร็ว ไร้รอยช้ำ และลดต้นทุนโลจิสติกส์ได้อย่างมหาศาล

ดร.ทวีศักดิ์ ธนเดโชพล ผู้อำนวยการ ARDA เปิดเผยว่า ปัญหาสำคัญของเกษตรกรบนพื้นที่สูงคือ ความสูญเสียหลังการเก็บเกี่ยวเนื่องจากการขนส่งที่ยากลำบาก เส้นทางคดเคี้ยว และมักถูกตัดขาดในฤดูฝน ส่งผลให้ผลผลิตช้ำ สูญเสียความสด และมีต้นทุนแฝงสูง ARDA จึงได้สนับสนุนทุนวิจัยให้แก่ บริษัท อีซี่ (2018) จำกัด โดยมี นายอัศวิน โรมนรัตน์เสรี เป็นหัวหน้าโครงการฯ เพื่อร่วมกันพัฒนาโดรนขนส่งนี้ขึ้นมา

เจาะสเปกโดรนต้นแบบ: บรรทุกหนัก บินไว ทลายข้อจำกัด

โดรนขนส่งผลผลิตทางการเกษตรนี้ ถูกออกแบบมาให้ตอบโจทย์การใช้งานบนพื้นที่สูงโดยเฉพาะ ด้วยสมรรถนะ ดังนี้:

• พิกัดบรรทุกสูงสุด: 70 กิโลกรัม

• ระยะทางการบิน: มากกว่า 3 กิโลเมตร

• ความเร็วและความสูง: บินสูงจากพื้นดินไม่น้อยกว่า 200 เมตร ด้วยความเร็วเฉลี่ย 25 กิโลเมตรต่อชั่วโมง

• ระบบควบคุม: รองรับทั้งแบบอัตโนมัติและกึ่งอัตโนมัติ ช่วยลดแรงงานและความเสี่ยงจากการเดินทางภาคพื้นดิน

จากการทดสอบภาคสนามกว่า 80 เที่ยวบิน ขนส่งผลผลิตรวมกว่า 1.6 ตัน (เช่น มะเขือเทศ แตงกวาญี่ปุ่น เสาวรส และผักสลัด) พบว่า สามารถลดเวลาขนส่งจากแปลงสู่โรงคัดแยกในระยะทาง 3 กิโลเมตร จากเดิมที่ต้องใช้เวลากว่า 30 นาที ให้เหลือเพียง 10 นาทีเท่านั้น

พลิกวิกฤตเป็นกำไร: ลดต้นทุนขนส่งผักสลัดสูงสุด 63%

นอกจากความเร็วแล้ว โดรนตัวนี้ยังช่วยลดความสูญเสียจากการกระแทกระหว่างทางได้ประมาณร้อยละ 10 (เท่ากับรักษาผลผลิตได้เพิ่มขึ้นอย่างน้อย 10 กิโลกรัม ในทุก ๆ 100 กิโลกรัม) ในด้านของต้นทุนทางการเงินพบว่า:

• ลดต้นทุนพืชผลทั่วไป ไม่น้อยกว่าร้อยละ 36

• ลดต้นทุนผักสลัด ได้สูงสุดถึงร้อยละ 63 เมื่อเทียบกับการใช้รถกระบะโฟร์วิล (4WD)

นายอัศวิน โรมนรัตน์เสรี หัวหน้าโครงการวิจัยฯ ระบุว่า ปัจจุบันได้ส่งมอบโดรนต้นแบบซึ่งมีราคาประมาณ 450,000 บาท (ขึ้นอยู่กับขนาด) ให้แก่ ARDA แล้ว โดยผลวิเคราะห์ทางเศรษฐศาสตร์ชี้ว่า หากใช้งานมากกว่า 2,173 เที่ยวบินต่อปีจะเริ่มคุ้มทุน และหากขยายการใช้งานไปถึงระดับ 5,000 เที่ยวบินต่อปี จะสามารถสร้างผลตอบแทนได้มากกว่า 565,000 บาทต่อปี ซึ่งพร้อมต่อยอดสู่ธุรกิจบริการขนส่งทางอากาศสำหรับภาคเกษตรไทย

ใช้งานจริงกว่า 1 ปี เผยประโยชน์รอบด้านเพื่อชุมชน

ด้าน นายกิตติพงศ์ รพีบุญญานนท์ นักส่งเสริมและพัฒนาจาก สวพส. ซึ่งเป็นผู้ควบคุมการบินในพื้นที่อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ เผยว่า ได้นำโดรนนี้มาใช้งานจริงต่อเนื่องนานกว่า 1 ปี รวมกว่า 150 เที่ยวบิน จุดเด่นที่สุดคือช่วยรักษาความสดของพืชราคาสูงที่บอบบาง เช่น เคล, ผักฮ่องเต้, มะเขือเทศโทมัส, และองุ่น ไม่ให้บอบช้ำจากทางวิบาก

ยิ่งไปกว่านั้น ชุมชนยังได้ต่อยอดนำโดรนนี้ไปใช้ใน ภารกิจสาธารณประโยชน์ เช่น ช่วยสนับสนุนการดับไฟป่า, ช่วยเหลือผู้ประสบภัย, รวมถึงลำเลียงอาหารและยาเข้าสู่พื้นที่ตัดขาด ถือเป็นการยกระดับคุณภาพชีวิตและความมั่นคงของชุมชนบนพื้นที่สูงไปอีกขั้น

สำหรับเกษตรกร กลุ่มวิสาหกิจชุมชน หรือผู้ที่สนใจเทคโนโลยีโดรนขนส่งผลผลิตเกษตรพื้นที่สูง สามารถสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ สำนักส่งเสริมการใช้ประโยชน์และพัฒนาธุรกิจ ARDA โทรศัพท์ 02-579-7435